Herkomst van de naam
Scharlaken is afgeleid van het Oudfranse 'escarlate', dat weer teruggaat op het middeleeuws Latijnse 'scarlatum'. Oorspronkelijk verwees de term niet naar de kleur zelf, maar naar een kostbare, fijn geweven wollen stof die vaak in deze helderrode kleur werd geverfd.
Geschiedenis
Scharlaken was in de middeleeuwen een statussymbool. In de 14e en 15e eeuw was het dragen van scharlakenrode kleding voorbehouden aan de elite. De kleur werd verkregen door het gebruik van meekrap of cochenille, wat het tot een kostbaar goed maakte dat in de handel tussen de Lage Landen en de rest van Europa een belangrijke rol speelde.
In de natuur
In de natuur komt scharlaken voor in de bloembladeren van de klaproos (Papaver rhoeas), die in de Nederlandse bermen en op akkers veelvuldig te vinden is. Ook de vruchten van de lijsterbes vertonen in het najaar deze heldere, bijna lichtgevende rode tint.
Cultureel & artistiek gebruik
Scharlaken staat symbool voor energie, gevaar en intense emoties. In de christelijke iconografie wordt het vaak gebruikt voor de gewaden van kardinalen of als symbool voor de passie. Het is een kleur die de aandacht opeist en autoriteit uitstraalt.
Verbinding met Nederland
Ceremoniële kleding bij koninklijke gelegenheden en traditionele gilde-dracht vallen in Nederland op door het gebruik van scharlaken. Ook in de heraldiek van Nederlandse steden en families komt de kleur veelvuldig voor.
Kunst & Design
Hollandse Meesters pasten scharlaken toe in hun schilderkunst om de kijker via rode mantels of stilleven-details naar specifieke compositiepunten te leiden.
Kleurstudie. Hier komt later fotografie of kunstwerk.