Rembrandtzwart
Zwart was de kleur van rijkdom
Sober? Juist niet. Diepzwarte stof was peperduur en liet zien wie er echt geld had.
Herkomst van de naam
Op 17e-eeuwse portretten dragen regenten en kooplieden bijna allemaal zwart. Een diep, egaal zwart verven was moeilijk en kostbaar.
Geschiedenis
Zwart paste bij de calvinistische ideeën over ingetogenheid, maar was tegelijk een statussymbool. De witte molensteenkraag maakte het contrast compleet.
In de natuur
Obsidiaan, steenkool en de diepe schaduwen in dichte Nederlandse bossen tijdens de schemering vormen de natuurlijke dragers van deze tint. Ook de vacht van bepaalde zwarte dieren vertoont deze warme, niet-geabsorbeerde zwarte tint.
Cultureel & artistiek gebruik
Zwart staat in de kunstgeschiedenis symbool voor autoriteit, ernst en diepgang. In de Nederlandse context wordt het geassocieerd met de sobere, protestantse esthetiek en de verfijning van de 17e-eeuwse burgerij.
Verbinding met Nederland
Rembrandt en Frans Hals schilderden tientallen tinten zwart. Het Nederlandse modegevoel (strak, sober, duur) heeft hier zijn wortels.
Kunst & Design
De Staalmeesters, Portretten van Frans Hals
Wist je dat?
De Staalmeesters (1662) van Rembrandt dragen allemaal zwart.
Van Gogh bewonderde hoe Frans Hals tientallen tinten zwart wist te gebruiken; een vaak herhaald, maar niet letterlijk geverifieerd citaat.
Zwarte verfstof werd onder andere van galnoten gemaakt.
Plaatsen
- Rijksmuseum, Amsterdam
- Frans Hals Museum, Haarlem
- Rembrandthuis
Personen
- Rembrandt van Rijn
- Frans Hals
Kunst & design
- De Staalmeesters
- Portretten van Frans Hals
Kleurstudie. Hier komt later fotografie of kunstwerk.
Ontdek ook
Verwante kleuren
Klik op een kleur om hem in de cirkel te centreren.
Licht op doek, goud om de lijst
Licht, lucht en witte kozijnen
Navigeren op de sterren
Een vlak, een lijn, een revolutie
Bron: Rijksmuseum (rijksmuseum.nl); de Volkskrant (volkskrant.nl)